19:00 01/08/2016

Cẩn trọng với các thuốc làm tăng nguy cơ trầm cảm

SKCĐ - Người bệnh nên thận trọng với một số thuốc tân dược có tác dụng phụ làm tăng nguy cơ trầm cảm cho người dùng.

Người cao tuổi dễ trầm cảm vì chứng rối loạn tiêu hóa

Chữa trị hiệu quả 'bệnh trầm cảm' bằng nguyên liệu cực rẻ tiền tại nhà

Đây là lý do khỏi bệnh trầm cảm vẫn phải dùng thuốc lâu dài

Nhìn chung, ngoài tác dụng chữa bệnh, các thuốc tân dược đều có những tác dụng phụ không mong muốn. Trong đó, một số thuốc có tác dụng phụ làm tăng nguy cơ trầm cảm cho người dùng, đặc biệt đối với những người đang mắc bệnh trầm cảm cần hết sức lưu ý.

094307_thuoc-giam-can

Thuốc chữa tăng huyết áp

Nhóm thuốc chẹn beta chữa bệnh tăng huyết áp, đau thắt ngực, điều hòa nhịp tim như: atenolol, carvedilol, metoprolol, propranolol, timolol... có thể gây ra chứng trầm cảm cho người dùng. Chúng có khả năng làm tăng trầm cảm do nhóm thuốc này chặn sự hoạt động của beta adrenergic nên ức chế sự hoạt động của norepinephrin - một chất dẫn truyền thần kinh. Nhóm thuốc chẹn bêta còn được dùng để trị cơn đau thắt ngực và các chứng bệnh khác: đau nửa đầu, run, nhịp tim không đều, mắt sụp và một số dạng bệnh về tăng nhãn áp. Mặc dù đã tiến hành nhiều nghiên cứu nhưng các nhà khoa học vẫn chưa hiểu cặn kẽ vì sao nhóm thuốc chẹn bêta lại gây chứng trầm cảm, thậm chí nó còn gây mệt mỏi và suy giảm tình dục.

Thuốc corticosteroid

Các corticosteroid được dùng phổ biến như cortison, methylprednisolon, prednison và triamcinolon... có tác dụng kháng viêm, chống dị ứng và ức chế miễn dịch nên được dùng chữa trị nhiều bệnh như các bệnh về xương khớp, các bệnh tự miễn (như Luput ban đỏ hệ thống), dị ứng... Qua nghiên cứu cho thấy rằng, corticosteroid làm giảm nồng độ serotonin trong cơ thể và khi nồng độ serotonin giảm có thể gây ra trầm cảm và rối loạn tâm thần. Điều đặc biệt là nếu người bệnh dùng corticosteroid dài ngày có xu hướng bị trầm cảm, dùng ngắn ngày có xu hướng bị hưng cảm. Đôi khi bỏ dùng corticosteroid đột ngột cũng có thể gây trầm cảm.

Thuốc nội tiết

Các loại thuốc làm thay đổi nội tiết tố được bác sĩ kê đơn điều trị bệnh như estrogen trị chứng bốc hỏa và các triệu chứng mãn kinh khác có nhiều nguy cơ gây bệnh trầm cảm. Sở dĩ nhóm thuốc này làm gia tăng bệnh trầm cảm là do việc sao chép các chức năng của hormon trong cơ thể và gây ra các vấn đề khác. Nghiên cứu cho thấy, việc thay đổi hormon có liên quan đáng kể việc gia tăng các triệu chứng của bệnh trầm cảm.

Thuốc an thần benzodiazepin

Nhóm các thuốc an thần benzodiazepin (như alprazolam, diazepam, estazolam, flurazepam, lorazepam) thường được kê đơn để điều trị bệnh lo âu, mất ngủ và thư giãn cơ bắp, nhưng tác dụng phụ của nó với nguy cơ bệnh trầm cảm thì thật đáng ngại. Do benzodiazepin không được chuyển hóa hoàn toàn ở gan, gây tích tụ trong cơ thể và dẫn đến độc hại. Benzodiazepin làm tăng hoạt động ức chế của GABA gây nên hiện tượng ức chế giống như trầm cảm. Benzodiazepin cũng làm phát sinh “hiệu ứng nôn nao” và làm gia tăng bệnh trầm cảm. Nhóm bệnh nhân cao tuổi thường có sức khỏe yếu, do gan thiếu một loại enzym quan trọng để chuyển hóa các loại thuốc nên cũng dễn bị trầm cảm do dùng benzodiazepin.

Nhóm thuốc kích thích thần kinh

Nhóm này thường có methylphenidat (ritalin), modafinil (provigil) dùng điều trị chứng buồn ngủ quá mức ban ngày, buồn ngủ triền miên, ngủ rũ, chứng ngưng thở khi ngủ, chứng giảm tập trung tăng động (ADHD). Thuốc làm tăng trầm cảm do làm tăng hoạt động của hệ dopaminergic gây ra dạng trầm cảm có tính loạn thần (nay còn gọi là tâm thần phân liệt) với các triệu chứng âm tính giống như triệu chứng trầm cảm.

Cách khắc phục: Trong trường hợp bị trầm cảm, giảm sút năng lượng tâm thần do sự suy giảm các chất dẫn truyền thần kinh trong synap xuống dưới ngưỡng sinh lý bình thì phải dùng loại thuốc làm phục hồi lại các chất này đến ngưỡng sinh lý như thuốc trầm cảm 3 vòng (TCA), thuốc ức chế thu hồi chọn lọc serotonin (SSRI) hay thuốc ức chế monoaminooxydase (MAOI) mà không được dùng các thuốc kích thích thần kinh.

Nhóm thuốc statin chữa rối loạn lipid máu

Cholesterol là nguyên liệu tổng hợp nên các chất có cấu trúc sterol trong đó có các chất dẫn truyền thần kinh. Statin ức chế sự tổng hợp cholesterol chống rối loạn lipid máu cũng đồng thời làm giảm nguyên liệu tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh. Khi thiếu hụt chất dẫn truyền thần kinh thì gây ra trầm cảm.

Cách khắc phục: Để điều trị rối loạn lipid máu, cần dùng chế độ ăn thích hợp, dùng các thuốc khác kết hợp với statin để không phải dùng statin đơn liều cao. Chỉ dùng statin trong khung liều khuyến cáo (cho từng thuốc trong nhóm). Sự tổng hợp cholesterol xảy ra tại gan vào ban đêm, nên uống vào bữa tối cho hiệu quả cao hơn.

Người bình thường, khỏe mạnh khi dùng các nhóm thuốc trên liều cao hoặc kéo dài thì có thể bị trạng thái trầm cảm, song khi giảm liều hoặc ngừng thuốc thì trạng thái trầm cảm ấy sẽ mất dần đi, không gây ra bệnh trầm cảm.

Người có sẵn các nguy cơ bị trầm cảm nếu dùng các thuốc này liều cao hoặc kéo dài thì chúng sẽ làm tăng thêm nguy cơ dễ xuất hiện bùng phát trầm cảm. Ví dụ: Bị bệnh tự miễn, kéo dài làm suy nhược lo âu chán nản, có sẵn nguy cơ trầm cảm, nếu lại dùng corticoid liều cao hoặc kéo dài sẽ dễ xuất hiện, bùng phát trầm cảm.

Người đã bị bệnh trầm cảm thì không được dùng các nhóm thuốc này vì các thuốc làm mất tác dụng của thuốc trầm cảm đang dùng, gây nên trạng thái trầm cảm làm cho bệnh nặng thêm.


Bài cùng chuyên mục

17:23 01/08/2016

24

SKCĐ - Trong khi người phương Tây xem việc sử dụng thuốc ngủ là bình thường thì nhiều người Việt bị ...

15:10 01/08/2016

49

SKCĐ - Khoai tây không chỉ giúp con người làm đẹp mà nó còn là bài thuốc quý chữa được nhiều bệnh ...

14:02 01/08/2016

30

SKCĐ - Cần bổ sung canxi đúng cách và hợp lý thì cơ thể mới hấp thụ được tốt nhất mà không bị thải ...

11:45 01/08/2016

16

SKCĐ - Thuốc không cần kê đơn OTC (Over-the-counter) là những loại thuốc có thể sử dụng an toàn và ...

10:08 01/08/2016

40

SKCĐ - Hạt ý dĩ có công dụng chữa nhiều bệnh thường gặp rất hiệu nghiệm.

09:51 31/07/2016

16

Cu Tí nhà chị Hồng ngày bé hay ăn chóng lớn, thế mà từ sau khi tròn 1 tuổi, nó cứ ốm đau dai dẳng. ...

14:27 30/07/2016

28

SKCĐ - Lá chanh vị ngọt cay, tính bình, có tác dụng tiêu đờm, diệt khuẩn và tăng cường miễn dịch cho ...

13:46 30/07/2016

23

Trong quá trình chế biến sữa đậu nành, người ta thường bỏ đi phần bã đậu mà không biết rằng đây mới ...

11:42 30/07/2016

22

SKCĐ - Nếu lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống khoa học, cùng chế độ luyện tập hợp lý trong 6 tháng ...

11:04 30/07/2016

34

SKCĐ - Không chỉ là một loại quả ngon, bổ dưỡng, từ lâu dân gian đã khám phá ra nhiều bài thuốc đặc ...

09:26 30/07/2016

232

SKCĐ - Mã đề là loại cây khá quen thuộc, đặc biệt là với những người sống ở vùng nông thôn. Từ xa ...

17:10 29/07/2016

22

SKCĐ - Ngoài dùng làm gia vị như một loại rau thơm, củ kiệu còn là một vị thuốc có thể dùng để ...

15:04 29/07/2016

34

SKCĐ - Lá và nụ vối có công dụng giúp tiêu hóa thức ăn, nhất là thức ăn nhiều dầu mỡ, giảm béo, lợi ...

11:18 29/07/2016

20

SKCĐ - Ngoài tác dụng điều hòa huyết áp, cầm máu, trị mụn nhọt, viêm loét, hoa hoè còn là một vị ...